AIM: start



MON, 29 OCT 2001 14:34:58 GMT

PASQYRA E SHTYPIT (05.10. – 12.10.2001.)

SHTYPI NĖ BEOGRAD

SHTYPI NĖ TIRANĖ

SHTYPI NĖ ZAGREB

SHTYPI NĖ PRISHTINĖ

SHTYPI NĖ BANJALLUKĖ

SHTYPI NĖ BEOGRAD

DANAS, 06-07.10.2001.

Nė margjinat e shėnimit tė pėrvjetorit tė parė tė “revolucionit tė kadifenjtė” ser tė tetorit

BIXHOZXHINJTĖ ME ATU TĖ GABUARA

(...) Koshtunica jeton (dhe vepron) me bindjen se me fitoren mbi Millosheviqin tė 24 shtatorit tė vitit tė kaluar ka hequr nga vetvetja shenjėn e “zgjidhjes sė pėrkohshme” dhe nė “marshin legalist” kėmbėngulės tė tij drejt institucioneve dhe rivalėve po pėrpiqet qė ta promovojė veten si njė president tė fortė (kategori, kjo, jokushtetuese).

Gjingjiqit, nė anėn tjetėr, nuk i bie ndėrmend tė lejojė qė “dikush qė rri atje lart duarkryq dhe jep shuplaka majtas e djathtas” t’ia rrezikojė pozitėn dominante nė Serbi. I pari e imponon konceptin e nacionalizmit konservativ dhe ksenofobisė sė kontrolluar (nėn vellon e demokracisė dhe legalizmit), i dyti, ndėrkaq, ekonominė liberale tė vrazhdė, e cila nė rrethanat serbe mė parė i ngjan ripėrtėritjes sė tutorisė dhe monopolit tė politikės dhe shtetit se pėrgatitjes sė terrenit pėr njė divorc sistematik me disa koncepte tė mėparshme socio-ekonomike tė ngjashme, por ndryshe tė formėsuar ideologjikisht. Tė dytė – nė atė testim reciprok tė qėndrueshmėrisė – mbėshteten pėrsėri te mekanizmat dhe modelet e pushtetit tė Millosheviqit, tė potencialeve tė tij kadrovike, pa marrė parasysh qė pėrpiqen me ēdo kusht qė kėtė ta mohojnė.

Mė e keqja qė mund t’i ndodhė Serbisė – si epilog i rivaliteteve dhe konflikteve “tė dy deshėve mbi trarin e ngushtė” – nuk janė zgjedhjet e mundshme nė fund tė kėtij ose nė fillim tė vitit tė ardhshėm pėr shkak tė shpėrėrjes sė (pa)kontrolluar tė DOS-it. Partia nė pushtet, sidoqoftė, po mbijeton mi njė konsensus tepėr tė brishtė. Shikuar nė planin afatgjatė, mė alarmante do tė ishte nėse Koshtunica dhe Gjingjiqi “nė intteres tė popullit dhe shtetit” tė arrijnė njė kompromis qė do tė pėrpiqej t’i pajtonte kėto dy koncepte – tė ekonomisė liberale parashtetėrore dhe nacionalizmit konservativ, tė krijojnė njė “gemisht”, sado qėkjo tė duket e panatyrshme. Njė marrėveshje e tillė – pse tė mos thuhet – makiaveliste do t’ua mundėsonte tė bėjnė ēfarė tė duan nė “terrenin e tyre”, serbia do tė sorollatej midis modernes dhe anakronikes, populli do tė zhytej nė njė agoni edhe mė tė thellė ekonomike dhe sociale. Me kėtė do tė krijoheshin tė gjitha presupozimet qė njė absolutizėm i Millosheviqit tė klonohet nė mė shumė varianta, me tipare ideologjike tė ndryshme, me njė qėllim tė vetėm qė me ēdo kusht tė ruhet pushteti. (...)

Ivan TOROV

--- up ---

POLITIKA, 07.10.2001.

Goran Vesiq, kėshilltar i ministrit federal tė punėve tė brendshme

NUK DO TĖ BĖHEMI OAZĖ PĖR KRIMINELĖT

Kemi mė pak policė nga ē’na duhen, ndėrsa ish-pushteti ndante para pėr policinė si t’i ketė pasur njėqind mijė, qė me tepricėn e parave t’i financonte vilat e gjeneralėve dhe klubin “Milicionar”

(...) *Flitej qė policia jonė ėshtė si njė armatė, sa ajo vėrtet ka njerėz?

-Gjendja numerike nė polici ishte njė befasi e madhe. Pushteti i vjetėr nuk e shpallte numrin, prandaj nė bazė tė parave qė janė ndarė u pėrpoqėm tė pėrcaktojmė se sa policė nė tė vėrtetė ka. Janė ndarė shumė para jo vetėm nga buxheti, por edhe nga fonde tė zeza, prandaj kemi konkluduar qė MPB numėron gati njėqind mijė njerėz. Tani kemi kuptuar se policė ka 40 deri nė 50 mijė, ndėrsa gjithsejt 20 mijė janė nė uniformė. Na dukej tepėr e pabesueshme qė ne sot tė kemi mė pak policė pėr kokė banori se Kroacia, Rumania ose Bullgaria. Flas, nė tė vėrtetė, pėr policinė republikane, sepse ajo federale ka njė numėr tė vogėl policėsh, nuk e llogaris Malin e Zi. Ku, pra, kanė shkuar paratė? Njė pjesė ka shkuar pėr pajisjen e njėsive qė kishin pėr detyrė t’i thyenin demonstratat, ndėrsa pjesa mė e madhe pėr vilat e gjeneralėve dhe klubin futbollist “Milicionar”...

*Keni thėnė qė relativisht shpejt do t’i ndėrpreni kanalet e mafias nė kėtė vend.

-Sa i pėrket naftės, me krenari mund tė them se janė ndėrprerė kanalet e kontrabandės sė naftės ku kanė marrė pjesė shumė njerėz, disa nga ata janė financues tė partive tė veēanta dhe ata tani qėndrojnė pas kėsaj pėrndjekjeje kundėr rregullores sė qeverisė pėr naftėn. Mė shumė se 70 pėr qind e cigareve nė tregun tonė kanė qenė tė kontrabanduara, ndėrsa tani kjo pėrqindje ka rėnė nėn 30 pėr qind. Luftimi i drogės kėrkon shumė kohė... Kemi indicje se ish-kreu shtetėror ka qenė i pėrzier nė kontrabandėn e drogės, sepse si tė shpjegohet ndryshe njė sasi e tillė droge nė trezorin e sigurimit shtetėror... Tregtia me njerėz shkon nėpėr kanale tė ndryshme, aty merr pjesė mafia nga vende tė ndryshme dhe me hyrjen nė Interpol besoj se do tė jemi mė tė suksesshėm. (...)

Maja VUĒETIQ

--- up ---

NEDELJNI TELEGRAF, 10.10.2001.

Intervistė: Vukashin Marash, malaziasi mė misterioz, kėshilltar pėr siguri kombėtare i Millo Gjukanoviqit

KA PATUR TEPĖR SHUMĖ PĖRPJEKJE PĖR PĖRGATITJEN E SULMIT DHE ATENTATIT MBI PRESIDENTIN GJUKANOVIQ

(...) *Ka njerėz nė Beograd qė mendojnė se afera “Subotiq” ėshtė krijesė e shėrbimeve tė huaja informative?

-Nuk e kam zakon qė ta akuzoj nė mėnyrė tė pėrgjithėsuar pėr kėtė ndonjė shėrbim sekret para se gjėrat t’i hulumtojmė nė detaje, po jemi nė rrugėn mė tė mirė qė kėtė ta vėrtetojmė mė nė fund. Kam jo vetėm njė pėrshtypje tė fuqishme, por edhe fakte tė caktuara – tė cilat do t’i shpallim publikisht sė shpejti – se “Nacional” thjesht dėshiron ta arrijė ndonjė qėllim qė nuk ėshtė vetėm i tij, por edhe qėllim i atij dhe i atyre qė udhėheqin me kėtė pėrndjekje dhe tė cilėt, bashkė me “Nacional”-in, si instrumentin e tyre, dėshirojnė tė realizojnė interesa materiale, e besa edhe politike, sepse ato janė tė lidhura mes vetes... Mos u befasoni nėse nga kjo aferė tė konceptuar si mefistofeliane tė mos dalė njė aferė tjetėr e re dhe e madhe, por kėsaj here mu nė zonėn e mediave, gazetarėve dhe urdhėrdhėnėsve tė tyre. Ekzistojnė indicje tė prekshme tė cilat e paralajmėrojnė aferėn dhe shthurjen e njė lloji tė tillė. Sė shpejti mund tė pritet davaritja e mjegullės nga kulla e rrenave tė “Nacional”-it, pas sė cilės do tė shihen nė formė lakuriqe tė gjithė protagonistėt e kėsaj pune tė ndyrė nė Kroaci, Mal tė Zi dhe Serbi. (...)

Marko LLOPUSHINA

--- up ---

SHTYPI NĖ TIRANĖ

SHEKULLI, 07.10.2001.

PARALELIZMA DIPLOMATIKE

Historia e diplomacisė shqiptare deri mė sot nuk njeh precedentė tė tjerė tė ngjashėm me vizitėn e Ministrit tė Mbrotjes maqedon, Vlado Buēkovski, pėr kėtė arsye nuk ėshtė kurrė e tepėrt tė vazhdohet tė komentohet kjo vizitė. Asnjeherė mė parė nuk ka ndodhur qė njė personalitet i lartė i njė vendi tė huaj, e pėr mė tepėr fqinj, tė ketė pėrdorur tone dhe fraza kaq tė rėnda ndaj Shqipėrisė edhe nė kohėn e Luftės sė Ftohtė.

Ēfarė fshihet pas akuzave mbi ekzistencėn e kampeve terroriste nė Shqipėri? Fakti qė Buēkovski pėrdor si burim tė vetėm mediat maqedonase, ėshtė njė tregues shumė domethėnės se edhe vetė Buēkovski nuk i beson njė teze tė tillė. Pėrndryshe do tė besonin qė ai ėshtė tepėr naiv, gjė qė eksperienca e punės sė tij na e hedh poshtė. Buēkovski nuk e beson edhe vetė ato ēfarė thotė, ndaj edhe si burim nuk pėrdor asnjė institucion shtetėror maqedonas, por vetėm shtypin, i cili nė kėtė rast pėrbėn alibinė mė tė mirė pėr tė. Pra, kur nesėr tė zyrtarizohet se akuzat e tij nuk qėndrojnė, ai mund tė justifikohet shumė lehtė me mediat maqedonase, pa vėnė para pėrgjegjėsisė asnjė institucion tė FYROM-it.

Por kjo pėrbėn vetėm njė anė tė problemit. Ēėshtja tjetėr ėshtė se ku e gjeti kurajon diplomatike qė t'i bėjė kėto akuza, jo nėpėrmjet njė deklarate zyrtare tė ministrisė sė tij, me njė notė proteste qeveritare, por duke e thėnė me fjalėt e Sabri Godos, "nė mes tė shtėpisė sonė".

Buēkovski jo se nuk ėshtė njė politikan apo diplomat qė nuk i di rregullat mirė, por nė rastin e Shqipėrisė ai ka bėrė dallim. Kėtė tė drejtė ai e gjen nė nivelin e diplomacisė shqiptare, e cila ka njė pozicion "tė nėnshtruar" nė arenėn ndėrkombėtare. Nuk kemi kurajo tė shprehim asnjė frazė sipas mendimit tonė, nuk mund tė hedhim asnjė ide, sepse kemi humbur besimin tek bota, nuk kemi ditur kurrė tė shprehemi pėr Kosovėn, pėr statusin e saj. Po kėshtu edhe pėr Maqedoninė. Duke nguruar se nga Perėndimi apo nga Lindja mund tė vinte ndonjė akuzė pėr Shqipėrinė, nuk u shprehėm kurrė qė tė merren parasysh kėrkesat e shqiptarėve nė Maqedoni dhe tė plotėsohen tė drejtat themelore tė tyre sipas statuteve ndėrkombėtare. Gjatė periudhės kur Ministri I Jashtėm ishte Paskal Milo, deklaratat zyrtare pėrshkoheshin nga fraza formale si "dėshirojmė paqe dhe stabilitet nė Maqedoni", sikur mos tė ishte fjala pėr njė shtet fqinj ku jetojnė 600 mijė shqiptarė, nė vazhdimėsi territoriale me Shqipėrinė, por pėr problemet etnike nė Ruandė apo nė Sri Lanka.

Arjan KONOMI

--- up ---

SHEKULLI, 07.10.2001.

KUR NATO BOMBARDONTE NĖ EMĖR TĖ MUSLIMANĖVE

Pėrshtypjet e Bin Ladenit pėr shtypjen dhe shfrytėzimin sistematik tė myslimanėve nga SHBA janė tėrėsisht spekulative dhe kėtė e kupton ēdo njeri normal qė jeton sadopak me ngjarjet e kohės. Provėn e kundėrt s'kemi nevojė ta kėrkojmė larg. Kėtu nė Ballkan, NATO ėshtė detyruar tė bombardojė dhe tė ndėrhyjė nė mbrojtje tė Kosovės dhe Bosnjes. Popullsia boshnjake dhe kosovare ėshtė nė shumicė e besimit mysliman. Nė logjikėn fondamentaliste, qė realisht ėshtė anti-Krisht dhe anti-Muhamet – do tė thuhej se bombardimet e NATO-s nė Ballkan u bėnė kundėr tė krishterėve ortodoksė, meqėnėse tiranėt serbė tė Beogradit dhe Paljes I pėrkisnin besimit ortodoks. Kjo logjikė ėshtė krejtėsisht e huaj pėr vendet dhe njėrėzit e lirė. Nė rastin e Bosnjes dhe Kosovės, NATO me Shtetet e Bashkuara tė Amerikės nė krye janė detyruar tė pėrdorin forcėn pėr tė shpėtuar jetėn dhe lirinė e dy popujve, rrjedhimisht edhe vlerat e qytetėrimit botėror. Nė situatėn e krijuar, NATO do ta bėnte atė qė bėri, edhe po tė sundonin nė Beograd myslimanėt dhe kosovarėt tė ishin tė krishterė. Nė rastin e sulmeve kundėr regjimit tė talebanėve dhe shtabit tė Bin Ladenit kemi njė situatė tjetėr: Shtetet e Bashkuara tė Amerikės po i pėrgjigjen sulmit tė terroristėve me qendėr nė Afganistan. Objektivi i kėtyre sulmeve ėshtė i qartė:asgjesimi i trurit qė lėviz rrjetin e terrorizmit ndėrkombėtar; rrėzimin e njė regjimi diktatorial qė u ka dhėnė mbrojtje dhe baza terroristėve. Suksesi i kėtyre sulmeve do tė thotė paqe dhe siguri nė botė, liri dhe prosperitet pėr vetė popullin e shtypur afgan. Fetė kėtu nuk hyjnė fare. Liria nuk mund t'i gjunjėzohet tiranisė, krimit.

Preē ZOGAJ

--- up ---

SHTYPI NĖ ZAGREB

NACIONAL, 09.10.2001.

BE KA KĖRKUAR NGA VATIKANI QĖ T’I NDALOJĖ DJATHTISTĖT E KAPITOLIT

Ambasadorėt e Bashkimit Evropian, javėn e kaluar nė Zagreb, nė njė mbledhje tė veēantė nga sekretari i Selisė sė Shenjtė pėr marrėdhėnie me shtetet, msgr. Jean-Louise Tauran, kanė kėrkuar zyrtarisht nga Vatikani qė t’i pengojė sulmet e upeshkvinjve kroatė mi pushtetin legjitim tė zgjedhur nė Kroaci dhe ta ndėrpresin mbėshtetjen e hapur qė ua japin forcave nacionaliste mė radikale qė dėshirojnė ta rrėzojnė me dhunė pushtetin e zgjedhur nė mėnyrė demokratike, ka mėsuar “Nacional”-i nga urime tėė besueshme diplomatike. Mbėshtetja e dhėnė forcave tė tilla qė e kanė sjellė vendin nė zgrip tė varfėrisė dhe e kanė mbajtur nė izolim ndėrkombėtar, konsideron diplomacia evropiane, e ngadalėson zhvillimin e Kroacisė nė njė shoqėri bashkėkohore evropiane tė vendeve tė pėrparuara dhe tė pasura tė Perėndimit tė zhvilluar. Bashkimi Evropian me kėtė akt e ka mbėshtetur deri tani nė mėnyrėn mė tė hapur presidentin kroat, Stipe Mesiqin, i cili i ka dėrguar para pak kohėsh nė letėr Atit tė Shenjtė, duke kėrkuar nga Vatikani qė ta pėrdorė ndikimin e vet dhe ta ndėrpresė pėrzierjen e ipeshkvinjve kroatė nė politikėn dhe ekonominė e shtetit kroat. (…)

Bruno LLOPANDIQ

--- up ---

GLOBUS, 12.10.2001.

RAPORTI I SIS PĖR GJENERALIN STIPETIQ: OFICERI KROAT NĖ RRJETIN E SPIUNĖVE SERBĖ?

Shėrbimi i sigurisė – informacionit i ministries sė mbrojtjes (SIS) nuk e ka shkelur ligjin, as qė ka dale nga kornizat e kompetencave tė veta me rasin e bėrjes sė raportit tė sigurisė pėr gjeneralin Petar Stipetiq dhe anėtarėt e tjerė tė Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Forcave tė Armatosura tė RK, ka konkluduar Kancelaria pėr Sigurinė Nacionale (UNS), meqenėse, nė fund tė prillit, shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm e ka akuzuar drejtpėrdrejt SIS-in pėr pėrcjellje dhe pėrgjim tė paligjshėm. Siē pohon UNS, nuk ėshtė shkelur ligjjshmėria nė kryerjen e detyrave, sepse atto janė tė pėrcaktuara me nenin 150 tė Ligjit pėr Mbrojtjen. Ajo pjesė e Ligjit tė Mbrojtjes, nė tė vėrtetė, ia jep mandatin SIS-it qė tė mledhė vlerėsime kundėrzbulimi pėr tė gjithė pėrbėrėsit e MORH, duke pėrfshirė edhe pjesėtarėt e Shtabit tė Pėrgjithshėm, pra edhe vetė shefin e tij. (…) Pėr shembull, pėr gjeneralin Stipetiq pohohet se ka lidhje kumbarie me njė officer tė lartė tė UK bashkėshortja e tė cilit ėshtė e nacionalitetit serb. A ėshtė kjo vėrtet nnjėė e dhėnė qė tėrheq vėrejtjen pėr njė rrezikim tė sigurisė pėrreth gjeneralit dhe qė ėshtė dashur tė shkruhet nė dokumentin e SIS-it? (…) Por, veprimtarėt e SIS-it nė vlerėsimin e tyre tė kėtij fakti nuk kanė shpjeguar deri nė fund dhe e gjithė kjo, rastėsisht ose jo, ka mbetur e pasqaruar si duhet. (…)

Igor ALBORGHETTI

--- up ---

JUTARNJI LIST, 13.10.2001.

ANTO KOVAĒEVIQ VESNA PUSIQIT: ZOTI JU KA KRIJUAR PĖR SHTRAT, E JO PĖR TĖ URTĖ

Nė njė incident seksist, Anto Kovaēeviq (HKDU) e ka sulmuar dje nė Kuvend deputeten Vesna Pusiq (HNS). – Zonja Pusiq, Zoti ju ka krijuar pėr shtrat, e jo pėr tė urtė, po ju dėshironi tė jeni tė urtė – ka thėnė Kovaēeviq. E zėnė nė befasi nga njė incident i tillė, Pusiq ka kėrkuar nga kryesuesi Mate Arloviq qė t’i bėjė vėrejtje dhe i ka ftuar tė gjithė kolegėt qė ta braktisin sallėn e kuvendit. Edhe pse nė fillimisht deputetet nga tė gjitha partite e ēuan nė kėmbė, u kthyen nė banka pasi qė kryesuesi Arloviq bėri ftesė qė tė diskutohej ky “incident i vogėl”. Nė vazhdim tė mledhjes, Arloviqi e bėri njė gaf, pėr tė cilin kėrkoi falje mė vonė, duke u drejtuar me vėrejtje Kovaēeviqit dhe Pusiqit, sepse e “kanė fyer njėri-tjetrin”. (…) Pas dėgjimit tė sėrishėm tė fonogramit tė diskutimit, Arloviq I ka kėrkuar tė falur zonjės Vesna Pusiq dhe e ka tėrhequr vėrejtjen drejtuar asaj, ndėrsa e ka vėrtetuar vėrejtjen pėr Kovaēeviqin dhe e ka fuqizuar duke ia marrė tė drejtėn pėr tė diskutuar deri nė fund tė asaj pike tė rendit tė ditės. (…)

Suzana BARILAR, Natasha BOZHIQ dhe Tina LLAKIQ

--- up ---

SHTYPI NĖ PRISHTINĖ

KOHA DITORE, 09.10.2001.

ISLAMI TALEBANEZ ĖSHTĖ SERBIZMI SIĒ E SHIHTE MILLOSHEVIQI

1.

Mė 12 shtator tė kėtij viti, njė ditė pas sulmit terrorist tė paprecedencė mbi SHBA-nė, Kosova ishte vendi i vetėm ballkanik i cili nė rrugė, me praninė e mija qytetaarėve nėpėr sheshet e qyteteve, shprehi solidaritetin e vet me popullin amerikan. Pėr tė gjithė ne qė ishim nė rrugėt e Kosovės, ishte shprehje e natyrshme solidariteti me popullin, i cili nė momentet vendimtare pėr jetėn tonė u ngrit nė mbrojtje duke pėrdorur mjete deri atėherė tė paprecedencė, tė bombardimit tė caqeve ushtarake serbe. Por, mendoj se kjo nuk ishte vetėm shprehje falėnderimi pėr ēliruesit e Kosovės. Ma merr mendja se kishte edhe njė solidaritet tė shprehur me viktimat e terrorit: kosovarėt kanė jetuar aq gjatė nėn frikėn e terrorit, tė atij shtetėror serb, saqė instinkti i tyre shumė lehtė identifikohej me tė gjithė ata qė pėrcollėn nė njė ditė tė zakonshme pune tė afėrmit e tyre pėr tė mos i gjetur mė ndėr tė gjallėt.

Dhe, parmbrėmė, duke pėrcjellė lajmet televizive rreth sulmeve amerikane dhe britanike mbi talebanėt nė Afganistan, nuk mund e tė mos nxirreshin paralele me ditėt tona tė fundmarsit tė vitit 1999. Sulmohej sėrish njė regjim totalitar, i cili kishte pjellė terrorizmin si formė tė veēantė tė shprehjes, por qė nuk linte pa e ndrydhur tėrė popullin. Talebanėt e Afganistanit, tė cilėt nė emėr tė ideologjisė sė vet janė nė gjendje tė kufizojnė nė formė aq drastike liritė e tė gjithė qytetarėve tė Afganistanit, kanė shumė afėrsi me talebanėt e Serbisė sė Millosheviqit. Islami, siē e shohin talebanėt, ėshtė serbizmi siē e shihte Millosheviqi, ideologėt dhe ithtarėt e tij. Nė qė tė dyja rastet, besimi shprehet nė mohim tė tė drejtave tė tjerėve, duke pėrfshirė edhe tė drejtėn pėr jetė. (...)

4.

Ē’mund tė bėjmė ne kosovarėt nė kėtė luftė? Sė pari tė eliminojmė fundamentalizmin brenda shoqėrisė sonė. Dhe nuk e kam fjalėn vetėm pėr atė pakicė absolute fundamentalistėsh islamikė tė cilėt janė paraqitur pas luftės, me pėrpjekje pėr tė ngulitur islamin si normė shoqėrore. Pėrpjekjet e tyre, sado tė bezdisshme, janė tė izoluara brenda njė lėvizjeje shumė mė gjerė shoqėrore te shqiptarėt, tė cilėt historikisht gjithnjė e kanė pasur mė tė fortė ndjenjėn kombėtare sesa ēfarėdo tjetėr, e nė kėtė moment historik kėtė e kanė begatuar edhe me njė lėvizje autoktone pėr demokraci. Fjala ėshtė, gjithsesi, pėr fundamentalizmin e manifestuar nė ēėshtje kombėtare, i cili e tregon veten edhe nėpėrmjet terrorizmit ndaj minoriteteve, siē ėshtė rasti i vjemė i autousit tė “Nishekspresit” nė Merdarė.

Ndonėse Kosova nuk ka sot forcė tė armatosur me tė cikėn do tė mund t’i bashkohej aleancės botėrore kundėr terrorizmit, do tė mund ta bėjė me mjetet qė i ka. Dhe, pos luftės kundėr shprehjeve totalitare nė shoqėrinė tonė, mund tė ofrojmė ndihmė edhe nė aspekte tė tjera. Lufta do tė krijojė njė krizė humanitare nė Afganistan e Pakistan. Pjesėtarėt e TMK-sė, si formacion i financuar nga OKB-ja nė Kosovė, do tė mund tė ndihmonin qė sot nė pėrkrahjen e ēfarėdo operacioni humanitar nė kufirin mes Afganistanit dhe Pakistanit, e nesėr, pas ēliriimit tė Afganistanit nga regjimi i talebanėve, do tė mund tė ndihmonin edhe nė rindėrtimin fizik dhe shoqėror atje.

Veton SURROI

--- up ---

ZĖRI, 12.10.2001.

TĖ VARFĖRIT: SHUMICA DĖRMUESE E ELEKTORATIT TĖ KOSOVĖS

62 pėr qind e kosovarėve janė tė varfėr.

Ky rezultat i njė hulumtimi tė Bankės Botėrore u ėshtė komunikuar kosovarėve pak mė shumė se njė muaj para zgjedhjeve parlamentare tė 17 nėntorit.

Asnjė parti politike nė Kosovė nuk ka pėrkrahjen e 62 pėr qind tė elektoratit.

Partitė politike, natyrisht, kundėrshtojnė krimin e organizuar ekonomik, korrupsionin, varfėrinė, dallimet e mėdha sociale, papunėsinė dhe premtojnė njė zhvillim ekonomik tė Kosovės, mirėqenie sociale, zvogėlim tė papunėsisė. Megjithatė, tė gjitha kėto janė mė shumė pjesė e njė marketingu parazgjedhor sesa e gatishmėrisė pėr t’u ballafaquar me realitetin e hidhur social dhe ekonomik tė Kosovės.

Pėrndryshe, ky ballafaqim ėshtė parakusht pėr ēfarėdo politike tė re ekonomike qė duhet ta nxjerrė Kosovėn nga kriza latente, e cila nuk shihet shumė falė dy momenteve shumė tė rėndėsishme: 1. Prania e jashtėzakonshme ndėrkombėtare, e cila bėn qė kosovarėt nė forma tė ndryshme tė pėrfitojnė nga kjo prani, prej punėsimit tė drejtpėrdrejtė nė institucionet dhe organizmat ndėrkombėtarė, qirasė sė banesave, deri te harxhimet tjera tė ndėrkombėtarėve; 2. Prania e madhe e kosovarėve nė Perėndim, prej nga vijnė nė Kosovė dhjetėra miliona marka nė vit.

As njėri e as tjetri faktor nuk do tė mund ta mbajnė pa kufij gjendjen e sotme sociale nė Kosovė. Kėtė do ta mėsojnė nė veēanti kuvendi dhe qeveria e Kosovės tė dalė nga zgjedhjet e nėntorit.

Blerim SHALA

--- up ---

SHTYPI NĖ BANJALLUKĖ

NEZAVISNE NOVINE, 09.10.2001.

PENGESA NĖ LIDHJE

A janė nėnshkruar lidhjet speciale pėr nevojat e popullit dhe qytetarėve, ose pėr nevojat e kabineteve presidenciale, ose pėr nevojat e marrėdhėnieve ndėrpartiake midis SDS dhe DSS tė Koshtunicės? Ėshtė e qartė se nė sferėn e lidhjeve speciale janė gėrshetuar dhe futur interesa tė ndryshėm dhe se politikanėt nga RS dhe Jugosllavia pėrpiqen qė nga e gjithė kjo tė nxjerrin dobi politike, ndėrsa interesat e qytetarėve i vėnė nė plan tė dytė.

Radomir NESHKOVIQ

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 11.10.2001.

VITET E VARFĖRISĖ

Nė vend tė – lokomotivės qė do ta ēojė pėrpara ekonominė e BH – siē flitej shpesh nė dy vjetėt e parė pas luftės, ekonomia e kantonit tė Tuzllės tani po pėrshkruhet vetėm me njė seri pėrcaktuesish negativė. Pushteti i ri, ndėrkaq, nuk po e vė re se populli mezi po e mbijeton – vitin e njėmbėdhjetė dhe mė tė vėshtirin -. Pėrgjigjja tashmė sterile dhe – errėsuese –, aq shumė e shqiptuar gjatė kėtij viti, ėshtė se ndryshimet nuk mund tė bėhen brenda natės.

Samir KAHROVIQ

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 12.10.2001.

PENGJET E ALISĖ DHE HARISIT

Opinioni i BH, sipas tė gjitha gjasave, do tė merret gjatė me historinė nėse Alia Izetbegoviq ėshtė fotografuar ose jo bashkė me Osama bin Ladenin. Shumė mė e rėndėsishme nga ajo nėse ėshtė takuar a fotografuar Alia me Bin Ladenin ėshtė tė sqarohen dhe kuptohen pasojat tragjike tė politikės sė tij dhe tė Silajxhiqit ndaj vendeve islamike gjatė dhjetė vjetėve tė fundit. Duke mbajtur lidhje joselektive me vendet dhe regjimet islamike, kėta dy liderė politikė u kanė shkaktuar myslimanėve tė BH dėm tė pamasė.

Branko PERIQ

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 13-14.10.2001.

EKONOMIA MBI POLITIKĖN

Trupi bashkėrendues ekonomik nė nivel tė BH qė do tė merret me strategjinė e zhvillimit tė BH si tėrėsi dhe pozicionimin e saj nė tregun evropian ka buruar nga domosdoshmėria ekonomike dhe ėshtė dėshmi e nevojės pėr veprim tė pėrbashkėt nė nivel tė shtetit nė tėrėsi. Konceptet e ndara dhe tė mbyllura tė zhvillimit ekonomik kanė dėshtuar. Koncepti i ri i zhvillimit ekonomik presupozon BH si njė tėrėsi, tė integruar nė tregun ballkanik dhe evropian, ēka ndikon edhe nė funksionimin e sistemit politik nė BH.

Radomir NESHKOVIQ

F u n d

--- up ---