THU, 18 OCT 2001 21:36:22 GMT

PASQYRA E SHTYPIT (28.09. - 05.10.2001.)

SHTYPI NË BEOGRAD

• GLAS, 30.09.2001. : KRIMI ME UNIFORMAT E DOGANIERËVE
• POLITIKA, 01.10.2001. : DORA E ZGJATUR
• NIN, 04.10.2001. : NJË EKSPERIMENT I MADH
• VREME, 04.10.2001. : POLITIKANIZËM A PARA

SHTYPI NË TIRANË

• ALBANIA, 30.09.2001. : KOALICIONI ANTITERRORIST I AMERIKËS
• SHEKULLI, 05.10.2001. : DONKISHOTIZMI MAQEDONAS
• SHEKULLI, 02.10.2001. : PËRSE E KISHTE FJALËN ZOTI BUÇKOVSKI?

SHTYPI NË ZAGREB

• NACIONAL, 02.10.2001. : SPIUNËT KROATË JANË PËRPJEKUR TË INFILTROHEN NË ORGANIZATAT E BIN LADENIT
• NOVI LIST, 04.10.2001. : MPB NË AKSIONIN "PURGATORI 1" KA NDËRPRERË VARGUN E PEDOFILISË ME MË SHUMË SE 50 PERSONA
• JUTARNJI LIST, 06.10.2001. : DERI NË SPLIT PËR TRI ORË, TRE VJET DHE TRI MILIARDË MARKA

SHTYPI NË PRISHTINË

• ZËRI, 29.09.2001. : ÇOVIQI: EPISODI 101
• KOHA DITORE, 05.10.2001. : PSE KRERËT MAQEDONAS NDJEKIN SHEMBULLIN REZISTUES TË TALIBANËVE

SHTYPI NË LUBJANË

• DELO, 05.10.2001. : NJË SFIDË E MADHE PËR TË VEGJLIT
• SLOVENSKA PANORAMA, 27.09.2001. : BUMERANGU

SHTYPI NË SARAJEVË

• DNEVNI AVAZ, 03.10.2001. : ELEMENTE TË REJA TË AFERËS SË DUHANIT
• OSLOBODJENJE, 04.10.2001. : NË ZENIICË ËSHTË NËNSHKRUAR MARRËVESHJA TREGTARE
• OSLOBODJENJE, 02.10.2001. : MARRËVESHJET NDËRSHTETËRORE PËR SIGURIMIN SOCIAL

SHTYPI NË BANJALLUKË

• NEZAVISNE NOVINE, 01.10.2001. : PARAJSA DHE FERRI BOSHNJAK
• NEZAVISNE NOVINE, 04.10.2001. : KREDITË NË EKONOMINË E HIRTË
• NEZAVISNE NOVINE, 05.10.2001. : POLITIKA E KUADROVE
• NEZAVISNE NOVINE, 06-07.10.2001. : POLITIKA TALIBANE - KUVENDET E SHUMICËS

SHTYPI NË SHKUP

• DNEVNIK, 06.10.2001. : NJË MISION I MUNDSHËM
• UTRINSKI VESNIK, 06.10.2001. : PARADA E BOSHKOVSKIT SI NJË GAF
• LOBI, 01.10.2001. : LAMTUMIRË ARMË!

SHTYPI NË SOFJE

• SEGA, 01.10.2001. : MAQEDONIA PAS "KORRJES"
• TRUD, 03.10.2001. : KOMP(L)OTI MAQEDONAS NË KËMBIM PËR ORIZIN BULLGAR
• REPUBLIKA, 02.10.2001. : SHEFI I SHËRBIMIT NACIONAL TË SIGURISË I SHET SEKRETET
• DNEVNIK, 03.10.2001. : XHON MANERI DO TA BLEJË TELEKOMIN MAQEDON

SHTYPI NË BEOGRAD

GLAS, 30.09.2001.

KRIMI ME UNIFORMAT E DOGANIERËVE

Shërbimi doganor, i paguar keq, pa pajisje dhe e prirë drejt mitos, vëështirë ia del mbanë me krriminelët

Hulumtimet e ekspertëve tregojnë se doganierët në vendin tonë janë edhe mmë tej mu në krye të korrupsionit dhe që gjatë vitit që kaloi asgjë nuk ka ndryshuar thelbësisht. Në doganat, si në Serbi ashtu edhe në Malin e Zi, ka korrupsion të organizuar, institucionet janë plot me njerëz që në regjimin e mëparshëm merreshin me këto punë "patriotike", kur ndjekej çdonjëri që kontrabandonte ndonjëë mall në trastë, por jo edhe me avionë dhe kamionë. (...)

Analisti nga Mali i Zi, Nebojsha Medojeviq, thotë se sanksionet e vitit '92 ia kanë hapur rrugët korrupsionit dhe krimit, se në atë kohë qe suspenduar sistemi juridik, në të cilin nuk ishte kriminel secili që shkelte ligjin. Sot shërbimet doganore nuk janë të pajisura për t'i luftuar kontrabandistët e organizuar mirë.

(...) Viteve të shkuara në dogana janë pranuar në punë rreth 1.600 persona pa kurrfarë kontrolli, ndërsa vetëm nga Baçka Pallanka e Kertesit 350 persona. Midis tyre ka edhe kuzhinierë dhe teneqepunues dhe kushedi të çfarë profesioneve të tjera, madje edhe narkomanë, por nuk mund t'i largojnë nga puna sepse i mbron ligji - thotë drejtori i doganës, Vlladan Begoviq, duke u ankuar se para ca kohësh qe i detyruar t'i kthejë në punë 150 sish. (...)

M. DAPÇEVIQ

--- up ---

POLITIKA, 01.10.2001.

Branisllav Krstiq, anëtar e Këshillit Koordinues për Kosovën e Metohinë

DORA E ZGJATUR

(...) "Daljen në zgjedhje nuk do ta interpretoja si zgjedhje e më të voglës midis dy të këqijave. Pas mledhjes së Këshillit të Sigurimit, ku zoti Çoviq ka prezentuar qëndrimet e njohura dhe ku, për herë të parë, qëndrimi i Serbisë dhe i RFJ u përshëndet, jo si një akt formal, por si respektim i një qasjeje më efikase, duhet vlerësuar - jo çfarë është e keqe më e vogël, por çfarë është më e vlefshme për marrëdhëniet e ardhshme me UNMIK-un dhe KFOR-in në Kosmet. Për këtë arsye e mbështes thelbin e qëndrimeve të Çoviqit, pra që Serbia, d.m.th. RFJ, duhet ta arrijë një marrëveshje me Misionin e KB në Kosmet, me të cilën do të institucionalizohej bashkëpunimi i UNMIK-ut dhe Serbisë. (...) Mendoj që dora e zgjatur - thotë prof. Krstiq - në njërën anë do të duhej ta gjejë një dorë të zgjatur edhe në anën tjetër. Mirëbesimin duhet ta ndërtojnë të dyja palët. Dy ura janë fare pranë. E para, BE dhe SHBA duhet të sigurojnë që Serbia dhe UNMIK-u ta arrijnë një marrëveshje për institucionalizimin e bashkëpunimit të të gjitha organeve në të gjitha fushat relevante... E dyta, UNMIK-u duhet që me Qendrën Koordinuese të aprovojë një plan jodiskrimues për kthimin e serbëve në Kosovë, i cili, gjatë këtij dhe vitit të ardhshëm, nuk guxon të përfshijë më pak të kthyer nga numri i përgjithshëm që do ta shprehë gatishmërinë për t'u kthyer, sigurisht, jo të shpërnarë në getot për serbët. Kështu, qëndrimi për një Kosovë multietnike, më në fund, do të mund të bëhej realitet. Besoj se të dy këto presupozime janë të realizueshme për pjesëmarrjen e komunitetit serb në zgjedhje. (...)

Stana RISTIQ

--- up ---

NIN, 04.10.2001.

Marek Antoni Novicki, omudsman në Kosmet

NJË EKSPERIMENT I MADH

Kosova është një territor me numrin më të madh të problemeve për një metër katror në botë

(...) Para një muaji Novicki ka deklaruar se nuk ekzistojnë kushtet që zgjedhjet e ardhshme në Kosovë të jenë demokratike. "Nuk mund të imagjinoj se për çfarë demokracie do të bëhej fjalë nëse zgjedhësit duhet të dalin në vendvotime dhe të kthehen që andej me përcjellje të KFOR-it". Nëse ai nuk mund ta bëjë këtë, të shumtë janë ata që munden. Në botë zgjedhjet nuk kontestohen, po edhe në Serbi po mendohet gjithnjë e më shpesh me zë rreth daljes në këto zgjedhje.

"Ende mendoj se situata lidhur me kushtet për zgjedhje të lira dhe demokratike është mjaft larg që të kënaqë, nëse e krahasoni me vende të tjera. Serbët nuk kanë liri të lëvizjes, jetojnë të izoluar nëpër enklava...

Është e vështirë që këtu të zhvillohet një fushatë elektorale, fjala vjen. Nga ky pikëshikim, situata është larg asaj të nevojshme për zgjedhjet. Në të njëjtën kohë, çështja e zgjedhjeve është një çështje politike dhe serbët duhet të vendosin çfarë duhet të bëjnë. Pjesëmarrja në zgjedhje atyre ju prezentohet si një hap i rëndësishëm për përmirësimin e kushteve në të cilat jetojnë. Shtrohet tani pyetja: çfarë duhet të vijë së pari? Përmirësimi i kushteve të jetës pastaj zgjedhjet apo me zgjedhjet përmirësohen kushtet e jetës? Kjo është një dilemë tepër e madhe dhe mund t'ju them se jam tepër i lumtur që në këtë çast nuk jam në lëkurën e politikanëve serbë". (...)

Slloodan RELIQ

--- up ---

VREME, 04.10.2001.

Donacionet dhe specifikat e vendit

POLITIKANIZËM A PARA

Kur një njeri i butë, siç është nënkryetari i qeverisë federale, Mirolub Llabus, nervozohet dhe kërkon lehtësim në bisedën me gazetarët, secili njeri ojektiv do të frikësohej, posaçërisht kur dihet se Llausi nervoz fliste për ndihmën nga jashtë për Jugosllavinë.

Dhe nuk është një prolem aq i madh pse ndihma nuk po arrin në sasitë e premtuara dhe të dëshiruara, por prolem është se, siç thotë nënkryetari i qeverisë jugosllave, "siç duket, pas bindjes së të huajve që të na japin ndihmë duhet t'i bindë edhe njerëzit në vend që t'i pranojnë ato para, ndërkaq me të huajt, siç duket, kam më shumë sukses".

(...) Probleme të mëdha lidhur me këtë nuk kishte deri në pranverë të vitit 2001, sepse ishte plotësisht e qartë se pa donacione nga jashtë nuk ka energji elektrike dhe ngrohje. Mirëpo, posa filluan gjethet të gjelbërojnë, politikanët vendas filluan ta përplotësojnë historinë e marrisë njerëzore me produktet "Made in Serbia". Menjëherë në prill i zemëruam vëllezërit ortodoksë grekë ngase kontratën për një donacion prej 80 milionë dollarësh, me nënshkrimet e të gjithë personave kompetentë nga të dyja palët, me javë të tëra po thartohej në një nga sirtarët e qeverisë repulikane. Njerëzit në fund shtruan pyetjen: a u duhet ju fare ndihma? (...)

Me fjalë të tjera, vendet donatore nuk dëshirojnë më të humbasin kohë me cirkun tonë politik lokal. E, ai është vërtet një cirk. Kuvendit federal iu desht një muaj për ta ratifikuar ndihmën tashmë të miratuar nga Banka Botërore prej 30 milionë dollarësh... Mbledhja e dhomës së qytetarëve u ndërpre dhe u caktua që sërish të mbahej pas pesëmbëdhjetë ditësh, që DOS dhe SNP të merreshin mesh rreth votimit për heqjen e imunitetit të disa deputetëve. Pikë, e cila, siç duket, e ka stërmushur kupën e Llabusit, ishte qëndrimi i Vojisllav Sheshelit, i cili e ka kritikuar qeverinë federale për abuzimin e mundësisë për nxjerrjen e ligjit me procedurë urgjente. (...)

N. PETROVIQ

--- up ---

SHTYPI NË TIRANË

ALBANIA, 30.09.2001.

KOALICIONI ANTITERRORIST I AMERIKËS

Moska, ndërsa pretendon se terrorizmi mysliman është një kërcënim për Rusinë, në të njëjtën kohë këtë pretendim do ta përdorë si kamuflazh për fushatën ndaj pavarësisë së Azisë Qendrore dhe Kaukazit dhe do ta paraqesë si luftë kundër fondamentalizmit dhe terrorizmit. Për shembull, Lëvizja e rezistencës çeçene vazhdimisht krahasohet me Talibanin, ndërkohë thuhet se Osama Bin Laden ka kampe trajnimi në territorin çeçen. Këto pretendime mund të zgjerohen dhe të përfshijnë Gjergjinë, Azerbajxhanin dhe shtete të tjera, që kundërshtojnë dominimin rus.

Uashingtoni duhet të jetë i qartë se lufta kundër terrorizmit ndërkombëtar nuk është një fushatë kundër lëvizjeve për çlirim kombëtar dhe nuk mund të përdoret si mbulesë për sulme brutale kundër civilëve, si ato që po bën Moska në Çeçeni. Shtëpia e Bardhë duhet të marrë informacion të saktë nga shërbimet ruse për natyrën e kërcënimit terrorist, veçanërisht për faktin se Moska vetë ka ndihmuar në trajnimin e shumë grupeve terroriste të Lindjes së Mesme para shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.

Janusz BUGAJSKI

--- up ---

SHEKULLI, 05.10.2001.

DONKISHOTIZMI MAQEDONAS

Ajo që po luhet në Shkup rreth proçesit politik të zgjidhjes së krizës, i ngjan një teatri absurd që ka për personazh një grup të çoroditur zyrtarësh sllavo-maqedonë, të cilët tashmë nuk dinë çfarë të bëjnë me firmën e hedhur në Marrëveshjen e Paqes. Angazhimi i marrë para Solanës dhe Robertsonit duket se vazhdon të "djegë" në konshiencën e një klase politike që ende ka iluzionin se mund ta zgjidhte vetë, me mjete të forta, krizën me palën shqiptare.

Kjo shpresë ende e gjallë, duket se e bën edhe më të thellë brejtjen e ndërgjegjes tek Gjeorgjevski, Trajkovski dhe zyrtarët e tjerë të Shkupit. Kësisoj, në vend që të japin përgjigjen e thjeshtë nëse janë apo jo për kalimin e amendamenteve kushtetuese në Kuvend, amnistinë e luftëtarëve të UÇK-së dhe pika të tjera të planit të paqes, qeveritarët e ish-republikës Jugosllave të Maqedonisë po përpiqen të luajnë kartën e forcës. Shumë tragji-komike për këtë moment, kur makina ushtarake e vendit fqinj, dështoi në kodrat e Shkupit dhe Tetovës, përballë disa mijëra njerëzve të armatosur lehtë. Maqedonia nuk mund ta zgjidhë vetë krizën në shtëpinë e saj. Aq më pak, me mjete të dhunshme, si prania policore e ushtarake në zonat e konfliktit.

Duket se lëvizje të tilla, synojnë më shumë ta vështirësojnë, sesa ta sabotojnë përfundimisht proçesin e sponsorizuar fort nga SHBA dhe Evropa. Gjeorgjevski dhe njerëzit pas tij, e dinë mirë se tashmë janë spektatorë dhe jo më aktorë të një krize që po monitorohet, administrohet dhe garantohet nga prezenca diplomatike e ushtarake ndërkombëtare. Çdo tentativë për ta devijuar këtë logjikë të thjeshtë ku ka hyrë proçesi i paqes, tingëllon më shumë si donkishotizëm ballkanik, sesa si heroizëm sllavo-maqedonas.

Ilir KAMENICA

--- up ---

SHEKULLI, 02.10.2001.

PËRSE E KISHTE FJALËN ZOTI BUÇKOVSKI?

Një kapitull delikat dhe i errët i vizitës së nxituar të Buçkovskit në Tiranë mbetet ndërkohë çështja e monitorimit të prezencës në territorin tonë të kampeve të stërvitjes "terroriste". Nga deklarimet pas takimit me Majkon, nuk doli e qartë nëse maqedonët pretendojnë të marrin pjesë në një mision monitorimi apo nëse ata thjeshtë përkrahin iniciativa të institucioneve ndërkombëtare në këtë drejtim. Shqipëria ka deklaruar gjithmonë se pranon një monitorim ndërkombëtar lidhur me vetë pretendimet e vetë zotit Buçkovski për kampet e pretenduara të luftëtarëve të UÇK-së në veri të Shqipërisë. Por ky monitorim mund të bëhet veçse nga organizma ndërkombëtare të specializuara dhe që veprojnë prej kohësh në zonat e përmendura. Një përfshirje e përfaqësuesve të Shkupit në një mision të mundshëm të kësaj natyre do të hapte një precedent të rrezikshëm në marrëdhëniet dypalëshe dhe ato rajonale. Sepse edhe ne mund të na lindte e drejta që, në një moment të caktuar, të kerkonim, për shembull, monitorimin e zbatimit të standarteve ndërkombëtare të të drejtave të njeriut në territorin e FYROM-it. Dhe vështirë se zoti Buçkovski dhe qeveria maqedone do të ishin dakord me një kërkesë të tillë. Pardje ne pamë në Tiranë një tentativë për shou të një ministri të vendit fqinj. Duhet të jemi të gatshëm që tentativave të tjera të dimë t'u përgjigjemi në kohë dhe me gjuhën e nevojshme. Ndoshta, duke i kthyer mbrapsht qysh në fillim, duke shmangur kështu edhe reagimet e mundshme të komunitetit shqiptar që jeton në Maqedoni e që ka vuajtur jo pak nga operacionet ndërshkimore të zotit Buçkovski.

--- up ---

SHTYPI NË ZAGREB

NACIONAL, 02.10.2001.

SPIUNËT KROATË JANË PËRPJEKUR TË INFILTROHEN NË ORGANIZATAT E BIN LADENIT

Komuniteti informativ kroat, në ashkëpunim me HIS në në Sarajevë dhe Mostar dhe Shërbimin e Sigurisë Nacionale të entitetit kroat në BH, nëpërmjet aksionit operativ "Munja" është përpjekur në fund të viteve nëntëdhjetë që të infiltrohet në radhët e organizatave humanitare islame Al Muwafaq dhe Al Haramain, të cilat janë të lidhura me terroristin më të kërkuar sot, Osama bin Ladenin, meson "Nacional"-i. Sipas burimeve informative perëndimore, organizatat e përmendura humanitare, midis tjerash, janë të përfshira në stërvitjen dhe mbështetjen logjistike të muxhahedinëve në Bosnjë dhe në Kosovë, po për vite me radhë ato i kishin edhe selitë e veta në Kroaci. Planet operative, me të cilat parashihej që për nevojat e infiltrimit në organizatat e Bin Ladenit të bëheshin përpjekje për rekrutimin e të punësuarve në organizatat humanitare të përmendura, janë bërë në Zagreb dhe Mostar. (...)

Eduard SHOSHTARIQ

--- up ---

NOVI LIST, 04.10.2001.

MPB NË AKSIONIN "PURGATORI 1" KA NDËRPRERË VARGUN E PEDOFILISË ME MË SHUMË SE 50 PERSONA

Në aksionin "Purgatori 1", i pari i tillë në Kroaci dhe njëri nga më të mëdhenjtë në Evropë dhe botë, ministria e punëve të brendshme ka përfshirë gjithsejt 50 persona dhe në kontrollin e banesave të tyre ua ka konfiskuar 50 kompjuterë personalë, 3374 CD, 1331 floppy-diskë dhe 163 videokaseta me pornografi të fëmijëve. (...) Askush ende nuk është burgosur, sepse bëhet fjalë për fazën e parë të aksionit. Në fazën e dytë policia do t'i hulumtojë të gjitha gjërat e konfiskuara, përfshirë aty edhe kompjuterët, pastaj do ta bëjë analizën e përmbajtjes, dhe vetëm më pas do të parashtrohen kallëzimet penale. (...) Sipas të dhënave në dispozicion, në materialet e konfiskuara gjenden disa dhjetëra persona të mitur, mirëpo edhe këtë nëpunësit e MPB e shohin me rezervë, sepse besojnë që ai numër i zi do të rritet. (...) Në pesë vjetët më të fundit, policia kroate ka shënuar 79 vepra që përfshijnë pornogrfinë e fëmijëve.

Sergej ABRAMOV

--- up ---

JUTARNJI LIST, 06.10.2001.

DERI NË SPLIT PËR TRI ORË, TRE VJET DHE TRI MILIARDË MARKA

Në kuadër të përgatitjeve për mledhjen e ardhshme të Qeverisë në Split, kemi vëzhguar nga ajri gjithë trasenë e autostradës që do ta lidhë Dalmacinë me Kroacinë veriore, ka thënë dje para portës së tunelit të Velebitit Sh. Rroku, kryeminisri Ivica Raçan, i cili ishte me detyrë pune me ministrat Bozho Kovaçeviq, Radimir Çaçiq dhe Alojz Tushek. Në mbledhjen e Qeverisë, sipas kryeministrit, pritet të merret vendimi strategjik, sipas të cilit projekti i autostradës do të përfundonte brenda afatit prej tre vjetësh, në vend të gjashtë vjetëve të planifikuara, dhe kështu nga Zagrebi deri në Dugopole pranë Splitit do të mund të arrihej për tri orë, ndërsa për dy orë deri në Zarë. Ky projekt po planifikohet me seriozitet në Qeveri gjatë dy muajve më të fundit dhe rëndon rreth tri miliardë marka, ka paralajmëruar kryeministri, edhe pse ende nuk mund të flitet për burimet e financimit. (...) Të gjitha punët përgatitore duhet të përfundojnë deri në pranverë të vitit të ardhshëm, ka shtuar kryeministri, ndërsa pas kësaj do të fillojë punë përgjatë gjithë aksit të autostradës, që ëshhtë një presupozim për mbarimin e punës në një afat të tillë rekord. (...) Qeveria aktuale do ta marrë mi vete përgjegjësinë për realizimin dhe dinamikën e projektit të autostradës, ka premtuar njeriu i parë i saj. (...)

D. MIJATOVIQ

--- up ---

SHTYPI NË PRISHTINË

ZËRI, 29.09.2001.

ÇOVIQI: EPISODI 101

Pa i qëruar hesapet me dhunën dhe terrorizmin shqiptar, rajoni i Evropës Juglindore nuk do të rehatohet.

Kështu flet, kush tjetër pos Neojsha Çoviqi, sot me siguri shitësi kryesor i pallavrave të regjimit ser dhe kryekoordinatori serb për Kosovën. Çoviqi, aq më tepër, paralajmëron sulme terroriste të nja 100 shqiptarëve në Beograd, me motiv të krijimit të Shqipërisë së Madhe. Sipas Çoviqit, del që shqiptarët ia kanë mësyrë që prej Beogradit e këtej teposhtë të krijojnë "Shqipërinë e Madhe".

Po ta kishin logjikën e tij dhe të shumë politikanëve të tjerë serbë, shqiptarët do të mund të kërkonin që krejt Serbia t'i bashkohet Kosovës. Dihet që politikanët serbë, në periudhën e shpartallimit të ish-Jugosllavisë, pohonin: ku ka varre serbe, aty është Serbi. Kur dihet se varre masive shqiptare janë të shpërndara nëpër Serbi, atëherë politikanët shqiptarë do të mund të thoshin: ku ka varre shqiptare është Kosovë.

Por, këndejpari, megjithë problemet e shumta, kosovarët mundohen të jenë të logjikshëm.

Logjika njerëzore, kështu, nuk mund të mos bëjë pyetje: kah e merr Çoviqi këtë guxim politik dhe kah e nxjerr kredibilitetin moral që të flasë në këtë mënyrë për Kosovën dhe për shqiptarët, viktimat kryesore, tok me boshnjakët, të regjimit serb të dhjetë vjetëve të fundit? Pyetja tjetër do të ishte: nëse Çoviqi, i cili kinse është përfaqësues i një vije të matur serbe, flet dhe mendon në këtë mënyrë, a thua çfarë thonë dhe mendojnë përfaqësuesit tjerë të regjimit serb?

Blerim SHALA

--- up ---

KOHA DITORE, 05.10.2001.

PSE KRERËT MAQEDONAS NDJEKIN SHEMBULLIN REZISTUES TË TALIBANËVE

Mentaliteti rezistues ka kapluar mendjen e disa liderëve maqedonas në momentin kur bashkësia ndërkomëtare po kombinon presionin dhe lutjen për ta për të përmbushur obligimet e tyre për ndryshime në Maqedoni. Këtë mentalitet në Ballkan kemi menduar se e kemi parë për herë të fundit në rastin e Millosheviqit, ndërsa e shohim tash, përveç Maqedonisë, vetëm edhe në Qeverinë e Talibanit, e cila gjithçka që vjen nga jashtë e sheh si të keqe dhe të rrezikshme për popullin e tyre.

Lupço Georgievski dhe Stojan Andov veprojnë ngjashëm me liderin shpirtëror të talibanëve, Mulla Omer Mohamed, ndërsa parlamentarët maqedonas kuvendojnë sikurr klerikët islamikë të Avganistanit, të cilët zresin nga malet për të refuzuar kërkesat e bashkësisë ndërkomëtare dhe për të akuzuar Amerikën. Nuk ka si të krahasohet ndryshe rezistimi i maqedonasve për të përmbushur pjesën e tyre të detyrës që del nga një marrëveshje me të cilën më parë edhe vetë janë pajtuar dhe akuzat që i bëjnë këta të dërguarit amerikan James Pardew. (...)

Zyrtarët maqedonas u munduan pa sukses, duke shpenzuar tepër energji, të bindin botën për kinse lidhjen e shqiptarëve me talibanët, por mosmbajtja e ditës së zisë në Maqedoni për viktimat amerikane, sulmet e mëparshme kundër ambasadës amerikane në Shkup dhe kundër trupave të NATO-s, si dhe refuzimi i tashëm i kërkesës për të realizuar reformat i vë këta zyrtarë maqedonas në anën e aleatëve mentalë të talibanëve.

Augustin PALOKAJ

--- up ---

SHTYPI NË LUBJANË

DELO, 05.10.2001.

NJË SFIDË E MADHE PËR TË VEGJLIT

"Ka ende rreth një vit deri te takimi i lartë e kryyetarëve të shteteve dhe qeeverive të NATO-s në Pragë, në të cilin udhëheqësit e Aleancës Veriatlantike do të duhej të vendosnin rreth vazhdimit të zgjerimit të filluar para tre vjetësh. Mirëpo, situata në të cilën bota ndodhet pas "11 shtatorit të zi" është aq e pasigurt dhe e paparashikueshme saqë tani është fare e pamundur të pohohet nëse do të ketë fare një samit në Pragë, po edhe nëse mbahet - a do të bisedohet fare për zgjerimin e aleancës. Një ardhmëri kështu e pasigurt, përkundër pohimeve tjetërfare të disa zyrtarëve të lartë të NATO-s... po i frikëson edhe dhjetë shtete kandidate për anëtarësim në NATO nga Evropa e Mesme dhe Lindore, të cilat e përbëjnë të ashtuquajturin Grupi i Vilniusit... Madje edhe një grup i tillë aq laraman shtetesh (nga ato baltike deri tek ato ballkanike), edhe pse më tepër se një vjet po zhvillon takime me një qëllim të vetëm të përbashkët - anëtarësim në NATO - është me siguri i nddërgjegjshëm se prioritetet e aleancës tranatlantike mund të pësojnë ndryshime brenda natës. Për këtë arsye, në takimin e ministrave të punëve të jashtme të Grupit të Vilniusit në Bled dukej si më logjik paralajmërimi i minitrit estonian, Toomas Hendrik Ilves, se kandidatët për anëtarësim në NATO pas sulmeve terroriste në SHBA më nuk guxojnë të ngarkohen me zgjerimin, por duhet të përgatiten inttensivish për luftë kundër terrorizmit.

Veso STOJANOV

--- up ---

SLOVENSKA PANORAMA, 27.09.2001.

BUMERANGU

Dëshminë për lidhjet e NATO-s me terrorizmin mund ta gjejmë edhe te fakti se forcat që Amerika i ka cilësuar si tterroriste janë bërë vegla të saj në Kosovë e Maqedoni. Por, asohere këtë duhej fshehur. Krijimi i Trupave Mbrojtëse të Kosovës nga radhët e terroristëve të deridjeshëm, si dhe emërimi i komandantit të tyre për prijës të trupave të përmendura, flet mjaft se çfarë është e vërteta. Lidhur me atë që po ndodh tani në Maqedoni dhe në Kosovë dhe dilemave se nga ç'drejtim po godet terrorizmi, imponohet pyetja se si ka mundur Perëndimi ta ëjë një gabim të tillë vendimtar kur të gjithë ata, që mund të ishin miqtë e tij më të mirë, i ka damkosur si kriminelë lufte, ndërsa i ka mështetur të gjithë ata që, sikur Bin Ladeni, e kanë tradhtuar. Në prapavijë e parandjejmë një bindje të vjetër se Perëndimin e kërcënon ariu rus. Që grekët e vjetër ushqenin frikë nga veriu i panjohur dhe era hiperboreje. Mirëpo, nuk i shkatërroi veriu, por Roma! Një paragjykimi të ngjashëm iu nënshtruan edhe dy nga analistët strategjikë amerikanë më në zë, Kisinxheri dhe Brzhezhinski. Në planet e tyre, kjo është fare e sigurt, ishte edhe përvetësimi i naftës kaukaziane. Dhe këtu është edhe arsyeja pse rrënimi i Jugosllavisë nuk ka përfunduar me ngjarjet nga vitet e para të të nëntëdhjetave, por vazhdon edhe sot, ku radhën e ka Maqedonia. Sepse, ata që e planifikojnë politikën e naftës e planifikojnë edhe rrugën e naftës nëpërmjet Ballkanit, Bullgarisë, Maqedonisë dhe Shqipërisë. Mbështetja e terrorizmit ishte një nga veglat për realizimin e atij plani.

Dr. Jurij ZALOKAR

--- up ---

SHTYPI NË SARAJEVË

DNEVNI AVAZ, 03.10.2001.

ELEMENTE TË REJA TË AFERËS SË DUHANIT

Ushtria e Jugosllavisë pohon se Mali i Zi edhe më tej po ën kontrabandë me cigare. Nga porti i Tivarit cigaret distribuohen në tregjet ilegale të BH, Kroacisë, Kosovës, Serisë, Italisë dhe Shqipërisë

Pas kërkesës së Komisionit për hetimin e pohimeve të gazetës zagrebase "Nacional" rreth kontrabandës me cigare në territorin e Malit të Zi, shtai i përgjithshëm i Ushtrisë së Jugosllavisë ia dërgoi dje parlamentit malazias informatën në të cilën pohohet se kontraanda në atë republikë edhe më tej po lulëzon.

Si kanale karakteristike përmenden kalimi kufitar jozyrtar midis RFJ dhe Kroacisë në Debeli Brijeg, pastaj Porti i Tivarit dhe Liqeni i Shkodrës. Porti i Tivarit, sipas pohimeve të UJ, është pika kryesore për grumbullimin dhe shpërndarjen e mëtejshme të cigareve të kontrabanduara. Prej andej cigaret distribuohen në tregjet ilegale të Malit të Zi, Kosovës, H, Kroacisë, Serbisë, Italisë dhe Shqipërisë, thuhet në letrën e dërguar nga kabineti i shefit të shtabit të përgjithshëm. Në fund të letrës gjeneralët pohojnë se "transiti dhe kontrabanda më e madhe e cigareve zhvillohet nëpërmjet vendkalimeve kufitare zyrtare në të cilat nuk kanë qasje pjesëtarët e UJ".

Të dhënat e saj Komisionit parlamentar ia ka dërguar edhe Drejtoria Jugosllave e Kontrollit të Fluturimeve.

-Në periudhën dhjetor 1995 dhe deri në maj të vitit 1998 janë kryer dhe evidencuar gjthsejt 433 kargo aterrime në aerroportin e Podgoricës. Fjala është për fluturime që kanëë transportuar cigare, thuhet në letër. Sipas këtyre gjetjeve, avionët e tipit "Ilushin 76" dhe "Antonov 12" kanë qenë më aktivët, të cilët më së shpeshti vinin nga Ukraina, Bullgaria, Çekia, Rusia dhe Rumania. (...)

Sh. RADONÇIQ

--- up ---

OSLOBODJENJE, 04.10.2001.

NË ZENIICË ËSHTË NËNSHKRUAR MARRËVESHJA TREGTARE

Eksporti i lirëë në Slloveni që nga 1 janari 2002. Kontrata do ta humbasë validitetin e saj me hyrjen e Sllovenisë në BE. Në kuadër të huasë ZEPS është nënshkruar solemnisht marrëveshja për tregtinë e lirë midis Bosnjës e Hercegovinës dhe Republikës së Sllovenisë.

Në hallën përuruese të panairit marrëveshjen e kanë nëshkruar dr.Azra Haxhiahmetoviq, ministër i tregtisë së jashtme dhe marrëdhënieve ekonomike me jashtë të Bosnjës e Hercegovinës dhe dr. Tea Petrin, ministër i ekonomisë të Republikës së Sllovenisë, të shoqëruar nga Vojko Kuzma, ushtrues detyre në ambasadën e Republikës së Sllovenisë në BH, dhe kryetarit të Odës Ekonomike të Sllovenisë, Jozhko Çuka. "Presim që marrëveshja të kontribuojë për përmirësimin e marrëdhënieve shumë të mira ekonomike midis Sllovenisë dhe BH. Kjo është marrëveshja e parë me të cilën Sllovenia e liberalizon në tërësi tregtinë me produktet bujqësore dhe industriale.

Sllovenia do ta hapë në tërësi tregun për produktet bujqësore dhe industriale, duke nisur që nga 1 janari i vitit 2002, kur edhe marrëveshja do të hyjë në fuqi. Njëkohësisht, për produktet që Sllovenia do t'i eksportojë në BH ngarkesat doganore dhe të tjerat do të zvogëlohen gradualisht", ka deklaruar pas nënshkrimit të marrëveshjes Tea Petrin. (...) Pjesa kryesore e marrëveshjes për tregtinë e lirë janë modalitetet dhe dinamika e liberalizimit të tregtisë me produktet bujqësore dhe industriale. Ditën kur fillon zbatimi i marrëveshjes - 1 janari 2002 - Sllovenia do t'i heqë doganat në tërësi për importin e produkteve bujqësore dhe industriale me prejardhje nga BH. Bosnja dhe Hercegovina do t'i zvogëlojë gradualisht doganat për importin e këtyre produkteve, ngarkesat me efekte të barasvlershme, si dhe ngarkesat e importit të natyrës fiskale do t'i zvogëlojë gradualisht si vijon: më 1 janar 2002 në 70 për qind të vlerës së tyre, më 1 janar 2003 në 50 për qind, më 1 janar 2004 në 30 për qind të vlerës së tyre, ndërsa më 1 janar 2005 do të heqn të gjitha ngarkesat. Me hyrjen e Sllovenisë në BE marrëveshja për tregtinë e lirë me BH nuk do të jetë më e vlefshme. (...)

E. BESHLIQ

--- up ---

OSLOBODJENJE, 02.10.2001.

MARRËVESHJET NDËRSHTETËRORE PËR SIGURIMIN SOCIAL

Për shkak të administratës së ngathtë, mijëra qytetarë të BH pa të drejta për sigurime

Gjashtë vjet pas Dejtonit nuk po zbatohet asnjë marrëveshje ndërshtetërore e BH me vendet tjera rreth sigurimit social

Në Bosnjë e Hercegovinë nuk zbatohet ende asnjë marrëveshje ndërshtetërore për sigurimet sociale as gati gjashtë vjet pas nënshkrimit të Marrëveshjes Paqësore. Janë nënshkruar vetëm dy, me Kroacinë dhe Austrinë. (...) Së shpejti, sipas paralajmërimeve nga Presidenca e BH, do të duhej të nënshkruhej marrëveshja midis BH dhe RF të Jugosllavisë. Tani për tani nuk bëhet as pagesa e pensioneve as për ata që kanë patur stazh në BH, ndërsa jetojnë në shtetin fqinj. Kjo çështje, siç pritet do të zgjidhet me prioritet. Marrëveshja për sigurimin social midis BH dhe Sllovenisë është shqyrtuar që para një viti. Është paraparë që negociatat rreth harmonizimit të akteve të vazhdojnë sërish. Kjo nuk u bë për shkak të ndryshimeve të kompetencave rreth zhvillimit të nagociatave te pala e BH. Ministria për punët civile, e cila tani i ka këto kompetenca, nuk është ende e gatshme për ato negociata, prandaj ato u anuluan dy herë. (...) Është posaçërisht e vlefshme të përmendet marrëveshja për pagesën reciproke të pensioneve me Kroacinë fqinje, në bazë të së cilës bëhet pagesa e pensioneve për më shumë se 20 mijë shfrytëzues. Madje as marrëveshjet e tilla për pagesën reciproke nuk janë nënshkruar me të gjitha vendet e ish-shtetit të përbashkët. Për shembull, me Maqedoninë pritet të vazhdojnë negociata rreth nënshkrimit të një marrëveshjeje të tillë, të cilat kanë filluar që më 1998.

B. AHMETASHEVIQ

--- up ---

SHTYPI NË BANJALLUKË

NEZAVISNE NOVINE, 01.10.2001.

PARAJSA DHE FERRI BOSHNJAK

Grupi prej 70 ithtarësh të Osama in Ladenit po përgatitet ta raktisë Afganistanin dhe të kalojë në Bosnjë e Hercegovinë, për t'i ikur hakmarrjes së mundshme të Shteteve të Bashkuara të Amerikës për shkak të sulmeve mbi Nju Jorkun dhe Uashingtonin - ka deklaruar ministri federal i punëve të brendshme të BH, Muhamed Beshiq, që si informacion kryesor e kanë emetuar gati të gjitha mediat në hapësirat e ish-Jugosllavisë.

Për shkak të, të paktën, dy arsyeve duket gati e pabesueshme që 70 pasues afganë të Osama in Ladenit të kenë vendosur të vijnë në BH. Së pari, një përpjekje e tillë nuk do të mbetej e pahetuar nga kanalet informative të CIA-s ose të ndonjë organizate tjetër të spiunimit dhe, më në fund, 70 njerët nuk janë 70 gogla që ardhja e tyre në BH të mbetej e pavërejtur.

Josip BLLAZHEVIQ

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 04.10.2001.

KREDITË NË EKONOMINË E HIRTË

Shefi i misionit të Bankës Botërore në BH, Jozef Ingram, e konsideron të disktueshëm të dhënën statistikore se niveli i papunësisë në vendin tonë është 40 për qind, duke pohuar se ai nivel është shumë më i ulët. Banka Botërore dhe institucionet e tjera ndërkombëtare u ofrojnë ndihmë tetë organizatave mikrokreditore në BH, të cilat gjatë pesë vjetëve të shkuara kanë miratuar 100.000 kredi për qytetarët, duke hapur poaq vende pune. Z. Ingram thekson njëkohësisht edhe vlerësimin se 95 për qind e shfryëzuesve të këtyre kredive kanë hapur ndonjë punë të parregullt dhe nuk i paguajnë shtetit tatime. Konkluzioni nga e gjithë kjo do të ishte që Banka Botërore dhe institucionet financiare të tjera e ndihmojnë drejtpërdrejt ekonominë e hirtë në Bosnjë e Hercegovinë.

Samir KAHROVIQ

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 05.10.2001.

POLITIKA E KUADROVE

E vështirë është të jesh drejtor, po edhe më e vështirë të mos jesh.. Me këto fjalë, para pak ditësh, një drejtor boshnjak me përvojë ma përshkroi situatën në të cilën gjenden drejtorët. Zhvillohen beteja të tëra për pushtimin e ndonjë vend drejtori.

Në të vërtetë, betejat zhvillohen për vendet në ndërmarrjet që ende konsiderohen të mira, ndërsa luftëtarët më aktivë janë kryesisht politikanët. Ngjarjet në Rafinerinë e Vajit në Modriça janë shndërruar në një shembull tipik për një betejë të tillë.

Prof. dr. Rajko Tomas

--- up ---

NEZAVISNE NOVINE, 06-07.10.2001.

POLITIKA TALIBANE - KUVENDET E SHUMICËS

Kryeministri Ivaniq, më në fund, është detyruar të kuptojë se në Qeverinë e tij funksionon një mekanizëm paralel i pushtetit ekzekutiv, i projektuar në kabinetin e Kaliniqit dhe kushedi në kokën e kujt, ndërsa i organizuar nëpërmjet rrjetit të zëvendësve dhe ndihmësministrave, të cilët kanë shkuar aq larg dhe aq thellë në veprimet kundër kryeministrit saqë falsifikojnë edhe nënshkrimin e ministrit.

Branko PERIQ

--- up ---

SHTYPI NË SHKUP

DNEVNIK, 06.10.2001.

NJË MISION I MUNDSHËM

Evropa, të gjithë ne duhet ta kemi të qartë, nuk mendon që me një sy të vështrojë se si n Maqedoni po i shmangen zbatimit të marrëveshjes paqësore të arritur në Ohër para gati dy muaj. Ekzistojnë shumë arsye për "nervozë" në Bruksel, edhe pse duhet ta kemi të qartë edhe se ata nuk bëhen shumë merak për nervozën në Maqedoni. Për këtë arsye, do të ishte gjëja më e logjikshme sikur të fillonim që gjërat t'i shikojmë nga perspektiva evropiane, çka do të thotë, që procesi të përshpejtohet dhe të tregohet pragmatizëm. Në të kundërtën, na pret një "dimër serb".

Shpjegimet e politikanëve maqedonas se nuk na ka ndodhur kosovizmi, respektivisht se qemë të sulmuar nga protektorati Kosovë, nuk ishte ndonjë argument i fuqishëm për NATO-n, BE-në dhe SHBA-të. Tani, kur kemi ardhur deri në këtë pikë të krizës, kur megjithatë ka gjasa të mëdha për paqe, duhet ta kemi parasysh se Evropa dhe SHBA kanë probleme me Osama bin Ladenin dhe që këndej Maqedonia është lënë në paradhomën e interesave të tyre. Për këtë arsye edhe u ngutet që ta zgjidhin krizën në vend. Faktet që UÇK-ja e "shpërndarë" ka lidhje të forta me fundamentalistët islamikë (këtë askush i gjallë nuk mund ta mohojë) mund të mos jetë një kredi e madhe për të ardhmen nëse përsëritet spiralja e luftës dhe përpjekjet për ndarjen e Maqedonisë. Nuk besoj se atëherë do të na lënë në baltë me argumente të forta në tryezë.

Për momentin "nervoza e padurueshme evropiane" (Solana sikur ecënte zbathur në Shkup mbi gaca) na rri mi kokë si Shpata e Damokleut. Dënimet tashmë kemi filluar t'i paguajmë me vetë faktin se konferenca e donatorëve për Maqedoninë është shtyrë për një kohë të pacaktuar. Evropa e SHBA me siguri nuk mund ta presupozojnë që debati publik për amendamentet kushtetuese do të zgjatet dhe luajtën në kartën "gjithçka do të zgjidhet shpejt në Sobranije". Ata sikur harrojnë si është kjo në demokracitë perëndimore. Me siguri që ata patën parasysh përvojën tonë negative me ndryshimet e aprovuara me nxitim në Kushtetutë, kur e patëm nënshkruar marrëveshjen e përkohshme me Greqinë rreth emrit. Në atë kohë Parlamenti e bëri punën, ndërsa tani është për ta e çuditshme pse kërkohet referendumi. Një diplomat perëndimor në një isedë joformale para pak kohësh më tha se "do ta pranojmë edhe referendumin, ama..." Kjo ama quhet shkopi që tashmë ka filluar të jerë mbi shpinën tonë. U ndal ndihma financiare, ndërsa nëse vazhdojmë kështu pasojnë edhe sanksione më të rënda, po do na vendosin edhe emargon në armë dhe naftë. Një Jugosllavi e re në regjion, vetëm kush do të jetë Millosheviqi i ri? Ne duhet t'i ikim këtij skenari.

Hristo IVANOVSKI

--- up ---

UTRINSKI VESNIK, 06.10.2001.

PARADA E BOSHKOVSKIT SI NJË GAF

Policia, parmbrëmë, pa përcjelljen e vëzhguesve ndërkombëtarë, nuk arriti të hyyjë në regjionet e krizës. Edhe pse dikush qe i befasuar, megjithatë për shumëkë ishte fare e qartë pse aksioni përfundoi me mossukses. Kundër të gjitha marrëveshjeve, nënshkrimeve dhe obligimeve të marra mbi vete për respektimin e afateve dhe radhës së veprimeve në procesin paqësor dhe për komplementaritetin dhe koordinimin e aksioneve të forcave maqedonase të sigurisë dhe të misionit vëzhgues të huaj, ministri Boshkovski vendosi të luajë vetëm. A thua me iniciativën e vet apo me diktatin dhe skenarin e shefave të tij, nuk është qenësore, me rëndësi është se ai doli përsëri nga binarët në të cilët me muaj të tërë u përpoqën ta mbanin të gjithë ata që kkanë nndonjë rëndësi në Maqedoni, por edhe në Evropë. Por, edhe kjo solo-partiturë, si edhe disa ttë tjera më parë, përfundoi me fiasko. Madje edhe MPB, nëpërmjet një komunikate, u përpoq të shprehë befasinë, duke na shpjeguar se operacioni është ndërprerë përkohësisht për arsye të panjohura. Edhe pse pikërisht ata duhej ta kishin të qartë pse u goditën hundësh, ose pse hasën në murin e mosbesimit te popullata lokale shqiptare dhe pikërisht në kohën kur duhet të kthehet gradualisht besimi reciprok.

Edhe një paradë e Boshkovskit përfundoi si një gaf. Dhe i pritur, meqenëse që më parë dihej se nuk ka gjasa që policia të hyjëë vetëm në fshatrat e krizës, dhe kjo, në këtë situatë të pritjes së amnistisë së premtuar dhe ndryshimeve kushtetuese, të mos shkaktojë reaksion te popullata shqiptare. Posaçërishr që paralajmërimi i tij, një ditë më parë, ishte - ne do të shkojmë, e nëse OSBE dhe BE nuk dëshirojnë të vijnë me ne, ai është problem i tyre. Por u pa se ky është edhe problem i MPB dhe i Boshkovskit, dhe jo vetëm i monitorëve. Kjo më së miri u pa nga reagimi i evrodiplomatëve në Shkup dhe presioni i paparë që e ushtruan mbi presidentin Trajkovski dhe funksionarët e tjerë shtetërorë, që në fund patrullat policore të ndalnin avansimin. Hapur, pa përmbajtje diplomatike, u kërkua nga Trajkovski që ta qetësojë policin e parë në shtet, meqenëse ideja e tij e re mund të shkaktonte një ngecje serioze në procesin paqësor ose, që është edhe më e tmerrshme, futja e re e Maqedonisë në luftë ose në zonën e muzgut.

Sashko DIMEVSKI

--- up ---

LOBI, 01.10.2001.

LAMTUMIRË ARMË!

Xhadeja përplot lakadredha nga Tetova drejtë Shipkovicës, brenda në këtë katund, vjen e ngushtohet sa memzi kapërcejnë një makinë e një njeri. Të enjten pas dreke, burrat që porsa kishin dalë nga xhamia u çuan në këmbë kur përpara tyre kapërcente "xhipi" me Ali Ahmetin, ndërsa anës rrugës dëgjohej krisma e një sëpate në duartë e një të riu që çante dru për dimër. E, në skaj të fshatit, në mjediset e shkollës fillore, në praninë e tre bashkëpunëtorëve të tij, udhëheqësi politik i Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare kumton vendimin për shumëkë të (pa) pritur: "Mbrëmë në orën 24 Ushtria Çlirimtare Kombëtare është shpërbërë dhe të gjithë ushtarët janë qytetarë të këtij shteti".

Një qëndrim i këtillë pasoi operacionin njëmujor "Korrja esenciale", të NATO-s, gjatë të cilit pjesëtarët e UÇK-së dorëzuan vullnetarisht 3.875 armë kalibresh të ndryshsme, përfshirë këtu dhe katër tanke e autoblinda, 17-të sisteme të mbrojtjes ajrore dhe rreth 400 mijë copë eksplozivesh e municionesh të ndryshme. Komandanti i këtij misioni të Aleancës, Vajt Spaner, duke shpallur këto shifra, të mërkurën, tha se besonte që ato përbëjnë aftësinë e vërtetë ushtarake të UÇK-së: "Asnjë organizatë nuk do të dorëzonte kaq shumë armë të cilësisë kaq të lartë nëse nuk do t'i përkushtohej tërësisht paqes"-tha ai. Duket se një vlerësim të këtillë e mbështet edhe vetë Ali Ahmeti, tanimë ish udhëheqës politik i ish UÇK-së. Në një prononcim të tij për Lobin ai është tepër i qartë - thotë se Marrëveshja e Ohrit, sadoqë është një zgjidhje kompromise ajo i tumir kërkesat dhjetëvjeçare të shqiptarëve në Maqedoni:

"Ne nuk kemi hyrë që të mbetemi ushtri paralele në këtë shtet. Kemi hyrë për të siguruar një status më të mirë për shqiptarët, kështuqë edhe vendimin që e kemi marrë, e kemi marrë jo me dhembje për arsye se e shohim se qëllimin e kemi arritur"- siguron Ali Ahmeti. Në këtë vijë është edhe gjeneral Gëzim Ostreni, shef i Shtabit të Përgjithshëm. Vendimi për shpërbërjen e UÇK-së, pranon ai, nuk ka qenë i vështirë: " Meqë u arrit qëllimi i luftës, them se nuk ishte i vështirë. U arrit qëllimi i luftës: mendojmë se arritëm atë që populli shqiptar tentonte ta arrijë në Maqedoni - barazimin me popullin maqedon ndaj tani edhe armët e humbin funksionin".

Dhe, ndërkohë që faktori shqiptar, si politik ashtu dhe ai ushtarak, doli në mbështetje të fuqishme të Marrëveshjes së Paqes, tani fjalën e ka pala maqedonase. Përçapjet për "amortizimin" e këtij dokumenti (lexo: të amendamenteve kushtetuese, por dhe të amnistimit të guerilasve shqiptarë) nëpër labirinthet e të ashtuquajturës procedurë parlamentare vetëm se e dobësojnë kredibilitetin e saj para syve të faktorit ndërkombëtar. Ai gjithnjë e më tepër po e vëren se kush po bën hile, tani që Marrëveshja-kornizë mban firmat e katër udhëheqësve të partive kryesore politike maqedonase dhe shqiptare, bekimin e kryetarit Trajkovski por dhe garancitë e faktorit ndërkombëtar euro-amerikan, përfshirë këtu dhe NATO-n. Sekretari i përgjithshëm i Aleancës, Lordi Robertson, të martën në kampin e ushtarëve gjermanë në Jerebinë të Tetovës, bëri me gisht kah parlamenti që të çojë deri në fund procesin politik, duke implementuar amendamentet kushtetuese, kurse sa iu përket manovrimeve të palës maqedonase lidhur me to dhe amnistinë, ai ishte tepër i qartë: "Nëqoftëse procesi politik në parlament nuk ka sukses, atëherë vendi do të futet në luftë civile".

--- up ---

SHTYPI NË SOFJE

SEGA, 01.10.2001.

MAQEDONIA PAS "KORRJES"

... Tani për tani "ekstremistët" shqiptarë (sipas Rojtersit dhe Këshillit të Evropës ata nuk janë "terroristë") po demonstrojnë një sjellje të mirë. Në të vërtetë, ata i ka zënë paniku se pas atentateve në SHBA Perëndimi do të mund ta ndryshonte qëndrimin ndaj tyre, për këtë arsye ata shtiren si të arsyeshëm dh konstruktivë. Lajmi më i fundit i javës së kaluar thoshte se UÇK është shpërndarë. Kush dëshiron le të besojë. Sidoqoftë, me rastin e shpalljes së këtij vendimi, ata për herë të parë u përpoqën që të vishen në rroba civile në vend të uniformave kamuflazh. Në të njëjtën kohë, pas negociatave të zhvilluara, është marrë vendimi për misionin e ri të NATO-s pas "korrjes". Shkupi ka kërkuar që mmisioni të jetë numerikisht më i vogël dhe me një mandat më të shkurtër, sepse përpiqet ta shfrytëzojë situatën dhe ta kthejë kontrollin e forcave qeveritare në rajonet që UÇK i konsideron të sajat. Droja e Shkupit është se një mision i madh i NATO-s do t'ia merrte funksionet policore MPB dhe faktikisht do ta betononte ndarjen e shtetit.

Çfarë do të ndodhë më tej? Perëndimi nuk mundd t'ia lejojë vetes luksin që përsëri të shpërthejë një luftë qytetare. Presioni mi Shkupin dhe kreun e UÇK-së që ta zbatojnë marrëveshjen e Ohrit do të jetë shumë i fortë. Qeveria në Shkup e ka mundësinë që ta shpëtojë unitetin e shtetit dhe ajo nuk guxon të mos shfrytëzohet. UÇK është në pozitën e humbësit vetëm nëse nuk evoluon në drejtim të një force politike të përgjegjshme. Ekzistojnë disa indicje për këtë - qëllimi është që partia e re të marrë pjesë në zgjedhjet parlamentare në Maqedoni dhe t'i lërë në hije dy partitë shqiptare ekzistuese. Problem i madh do të jetë se kur do të zhvillohen zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Roli i Bullgarisë, e cila muajvee të fundit është mjaft pasive, nuk do të jetë kushedi sa i madh. Vendi ynë do ta ftojë Perëndimin që të jetë më zemërgjerë ndaj Maqedonisë dhe regjionit. Mirëpo, vështirë qëë kjo do t'i prekë shumë investitorët. Ata fare nuk i duan eksperimentet në zonat me rrrezik.

Georgi GOTEV

--- up ---

TRUD, 03.10.2001.

KOMP(L)OTI MAQEDONAS NË KËMBIM PËR ORIZIN BULLGAR

Mediat maqedonase e kanë përzier një firmë bullgare në një punë të çuditshme ku përmendet emri i "njëfarë Lube Boshkovski". Rastësisht, emri i këtij "dikushi" është identik me emrin e ministrit të punëve të brendshme në Shkup. Përsëri rastësisht, vëllai Lube, siç është i njohur "pranë Vardarit" , është i afërt me kryeministrin Lupço Georgievski. E pikërisht ky kryeminstër maqedonas i ka nxjerrë nga frigoriferi marrëdhëniet bullgaro-maqedonase (jo që këtë e kanë shfrytëzuar në Sofje). Dardha nuk bie larg nga druri. Çështja është se pse tani dikush në Kroaci është kujtuar të dërgojë fakse për gazetat në Maqedoni dhe në Sofje. Aq më parë që ai "farë" Lube ka marrë provizion për importin e orizit dhe jo të armëve. Atëherë do të duhej të pranonimm se po përsëritet ajo barcoleta e njohur nga kohërat totalitare kur kompjuterët ngatërroheshin me komplotet. "Komp(l)oti, të cilin tani e ka përgatitur ndonjë laik pranë Vardarit është mjaft i tejdukshëm - në çastin kur ota po niset në luftë kundër terrorizmit, përnjëherësh përsëri lind "gjurma bullgare në eksportin e orizit". Le të përpiqen maqedonasit që vetë ta shërojnë mahmurllukun e vet nga "dehja shqiptare". Për arsye se problemet e tyre nuk janë tonat. E vetmja gjë që u japim është ndihma.

Plamen JOTINSKI

--- up ---

REPUBLIKA, 02.10.2001.

SHEFI I SHËRBIMIT NACIONAL TË SIGURISË I SHET SEKRETET

Shefi i Shërbimit Nacional të Sigurisë, gjenerali Atanas Atanasov, po përgatitet që për një shumë me pesë zero në të gjelbër t'ia shesë informacionin e besueshëm rreth narkokanaleve në territorin e vendit strukturës mafioze shqiptare, mëson "Republika" nga një burim i lartë në shërbimin e kundërzulimit. Interesi i shqiptarëve është si pasojë e presionit që mi ta e ushtrojnë SHBA-të për shkak të Afganistanit, presupozon i njëjti burim. Siç ka shkruar "Republika" më parë, para disa ditësh gjenerali ka kërkuar që t'i dorëzohen të gjitha lëndët aktive për të cilat shërbimi mban evidencë. Është dashur që kjo të realizohet për më pak se 24 orë, por gjysma e drejtorëve të sektorëve kanë refuzuar ta bëjnë këtë për arsye se nuk kanë marrë kërkesë me shkrim.

Ivan PRVANOV

--- up ---

DNEVNIK, 03.10.2001.

XHON MANERI DO TA BLEJË TELEKOMIN MAQEDON

Xhon Maneri, deri para pak kohësh drejtues i MOBIKOM-it, do të bëhet drejtor i ri ekzekutiv i kompanisë maqedone të telekomunikimit MAKTEL. Kuvendi i aksionarëve të MAKTEL-it duhet ta tumirë kandidaturën e Manerit të mërkurën. Verën e shkuar ai ka dhënë dorëheqje në vendin e drejtorit të operatorit të parë mobil te ne pas një drejtimi gati shtatëvjeçar.

Në dhjetor të vitit të kaluar qeeveria maqedone ka shpallur një ankand për shitjen e 51% të kapitalit të kompanisë së vet dhe të operatorit-GSM të saj të vetëm në të cilin ka fituar konsorciumi STOUNBRIXH. Në atë konsorcium, kompania e telekomunikimeve hungareze i ka 86.5% të aksioneve, Southesast Europe Equity Fund (SEEF) ka 6.1%, ndërsa kompania greke KOSMOTELKO - 7.4%.

Kamen KIRILOV, Svetlana NENOVA

F u n d

--- up ---